Muốn đạt chuẩn kỹ năng CNTT phải biết ngừa bệnh thần kinh do máy tính

Bộ TT&TT vừa ban hành Thông tư quy định Chuẩn kỹ năng sử dụng áp dụng đối với cơ quan, tổ chức, cá nhân chủ nghĩa tham gia trực tiếp hoặc có liên quan đến hoạt động đánh giá kỹ năng dùng CNTT. Trong đó, để có thể đạt chuẩn kỹ năng dùng CNTT cơ bản, các cá nhân chủ nghĩa phải đáp ứng rất nhiều đề nghị tưởng dễ nhưng không mấy người thực hiện được đầy đủ. Đáng chú ý là phải có hiểu biết về an toàn lao động và bảo vệ môi trường trong sử dụng CNTT-TT. Trong đó, phải biết một số loại bệnh tật thông thường liên can đến việc dùng máy tính lâu dài như bệnh về mắt, xương khớp, tâm thần và cách dự phòng. Biết các quy tắc an toàn khi sử dụng máy tính và các thiết bị kèm theo. Biết cách chọn phương án chiếu sáng (thí dụ: cường độ, hướng chiếu), chọn kiểu, kích thước bàn ghế và xếp đặt vị trí bàn ghế, thiết bị thích hợp với bản thân. Biết cách chọn phong thái làm việc đúng, hiểu tác dụng của việc tập thể dục, giải lao, thư giãn khi làm việc lâu với máy tính. Hiểu công dụng của việc tái chế các bộ phận của máy tính, pin, hộp mực in khi không còn sử dụng. Biết cách thiết lập các lựa chọn hà tiện năng lượng cho máy tính: tự động tắt màn hình, đặt máy tính ở chế độ ngủ, tự động tắt máy. Đối chiếu với Thông tư của Bộ TT&TT, đa số cán bộ, công chức viên chức trong các cơ quan Nhà nước hiện thời không đạt chuẩn kỹ năng sử dụng CNTT căn bản. Ảnh minh họa. Nguồn: Internet. Bên cạnh đó, phải hiểu các vấn đề an toàn thông báo cơ bản khi làm việc với máy tính như biết cách kiểm soát truy nhập, bảo đảm an toàn cho dữ liệu, cụ thể, phải hiểu khái niệm và vai trò của tên người dùng (user name), mật khẩu (password) khi truy nhập mạng và Internet; biết cách sử dụng mật khẩu tốt (không san sớt mật khẩu, đổi thay thẳng, chọn mật khẩu có độ dài phù hợp, xen lẫn giữa chữ cái và số); biết cách ngừa khi giao dịch trực tuyến, không để lộ hồ sơ cá nhân, hạn chế gửi thông tin cá nhân, cảnh giác với người lạ, cảnh giác với thư giả mạo; biết khái niệm và tác dụng của tường lửa (firewall); biết cách ngăn chặn trộm cắp dữ liệu bằng cách khóa máy tính, khóa công cụ lưu trữ khi rời nơi làm việc; hiểu tầm quan trọng của việc sao lưu dữ liệu đề phòng. Mặt khác, cá nhân muốn đạt chuẩn kỹ năng dùng CNTT căn bản cũng phải hiểu thuật ngữ bản quyền/quyền tác giả (copyright), biết cách nhận mặt một phần mềm có bản quyền như mã (ID) sản phẩm, đăng ký sản phẩm, giấy phép (license) dùng phần mềm; hiểu thuật ngữ ”thỏa thuận giấy phép cho người dùng cuối” (end-user license agreement); phân biệt được phần mềm dùng chung (shareware), phần mềm miễn phí (freeware), phần mềm mã nguồn mở (open source software); biết một số quy định cơ bản về luật pháp của Việt Nam can hệ đến quyền bảo vệ dữ liệu, nghĩa vụ quản lý, bảo vệ dữ liệu ở Việt Nam. Đối chiếu với hàng loạt tiêu chí mà Thông tư của Bộ TT&TT đề ra, phần lớn các cán bộ, công chức nhân viên trong các cơ quan quốc gia bây chừ không đạt chuẩn kỹ năng sử dụng CNTT cơ bản. Theo Thông tư của Bộ TT&TT, chuẩn kỹ năng sử dụng CNTT cơ bản gồm 6 mô đun: Hiểu biết về CNTT cơ bản, sử dụng máy tính cơ bản, Xử lý văn bản cơ bản, sử dụng bảng tính cơ bản, dùng trình chiếu cơ bản, dùng Internet cơ bản. Còn chuẩn kỹ năng sử dụng CNTT nâng cao gồm 9 mô đun: Xử lý văn bản nâng cao, sử dụng bảng tính nâng cao, dùng trình chiếu nâng cao, sử dụng hệ quản trị cơ sở dữ liệu, Thiết kế đồ họa hai chiều, Biên tập ảnh, Biên tập trang thông báo điện tử, An toàn, bảo mật thông báo, dùng phần mềm kế hoạch dự án. Cá nhân chủ nghĩa đạt chuẩn kỹ năng sử dụng CNTT cơ bản phải đáp ứng yêu cầu của quờ 6 mô đun nêu trên. Còn cá nhân đạt chuẩn kỹ năng dùng CNTT nâng cao phải đạt Chuẩn kỹ năng sử dụng CNTT cơ bản, đồng thời đáp ứng yêu cầu của tối thiểu 3 mô đun trong số 9 mô đun quy định.